Aves de la Llanura Pampeana

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                    
                                                                            por Jorge Martín Spinuzza       
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                    

 

   Geología Flora y Fauna Ambiente Ecoregiones Por que las Aves En Peligro...! Conservación
   En Acción...! Galería de Fotos Dibujos de Aves Lista de Aves Galeria de Invitados Birdwatching Link's de Interes


                           En Peligro...!!!

    El deterioro continuo y permanente del hábitat de gran cantidad de especies es la principal amenaza para su extinción.

    La deforestación de montes y selvas, principalmente en nuestras Yungas con el fin de ganar tierras para cultivo; la tala indiscriminada da la selva Paranaense y su reemplazo por especies exóticas proveedoras de madera; los pastizales pampeanos reemplazados por cultivos y emplazamientos humanos, son algunos de los ejemplos mas "dramáticos" de la transformación y el deterioro del ambiente.
    Las aves marinas, sufren además, la caza accidental debido a la actividad pesquera, tan común en nuestros mares australes.
                                                         


ESPECIES GLOBALMENTE AMENAZADAS

    A escala global el 12% de las especies de aves se encuentran en peligro de extinción (1.186 sobre 9.800). En Argentina, de las casi 1.000 especies presentes, 117 especies se encuentran en riesgo de extinción, 39 se encuentran amenazadas a escala global y 53 mas podrían estarlo en poco tiempo.                                        


 ESPECIES EN PELIGRO...!!!

    El comercio ilegal de especies de flora y fauna es uno de los principales motivos de su extinción. Reporta millones de dólares a quienes se dedican al tráfico ilegal de especies silvestres, y preocupa desde hace años a Gobiernos y Organismos de Conservación.  

    En 1975, entró en vigencia la Convención sobre el Comercio Internacional de Especies Amenazadas de Fauna y Flora Silvestres, conocida por las siglas CITES. Su objetivo principal es prohibir el comercio internacional de especies amenazadas. Para ello se redacta una serie de Apéndices en los cuales se listan estas especies y su grado de vulnerabilidad. Actualmente 165 Países han adherido a la Convención. La República Argentina lo hizo en 1981.

                                 APENDICE I            APENDICE II            APENDICE III


ESPECIES ENDEMICAS

    La República Argentina alberga en su territorio 16 especies endémicas, son aquellas que solo habitan en nuestro País. Esta riqueza única nos ha sido legada y es de suma importancia conservarlas. Para ello es necesario proteger el ambiente que las cobija. (ver listado)


    ESPECIES AMENAZADAS                                                                               arriba

    El Programa Global de Especies Amenazadas de BirdLife International reúne información sobre las especies amenazadas a escala global y propone soluciones para su conservación, concientizando a los distintos niveles de decisión de los Países para que adopten medidas para su sustentabilidad.

    La Lista Roja incluye especies "posiblemente extintas", "en peligro critico" "en peligro" , "vulnerables" y "casi amenazadas". Las aves que se ubican en esta última categoría podrían desaparecer en los próximos años si no se toman medidas urgentes para su conservación.

     ESPECIES POSIBLEMENTE EXTINTAS

    1.    PLAYERO ESQUIMAL (Numenius borealis)
 

    ESPECIES EN PELIGRO CRITICO

  1. PETREL DE ANTEOJOS(Procellaria conspicillata) 

  2. PATO SERRUCHO (Mergus octocetatus)

  3. PALOMITA MORADA (Claravis godefrida)

  4. CAPUCHINO DE COLLAR (Sporophila zelichi)

    ESPECIES EN PELIGRO

  1. PINGUINO CRESTUDO (Eudyptes sclateri)

  2. ALBATROS DE DABBENE (Diomedea dabbenena)

  3. ALBATROS REAL DEL NORTE (Diomedea sanfordi)

  4. ALBATROS CEJA NEGRA (Thalassarche melanophrys)

  5. ALBATROS OSCURO (Phoebetria fusca)

  6. AGUILA CORONADA (Harpyhaliaetus coronatus)

  7. YACUTINGA (Aburria jacutinga) o (Pipile jacutinga)

  8. GUACAMAYO VIOLÁCEO (Anodorhynchus glaucus)

  9. CARDENAL AMARILLO (Gubernatrix cristata)

  10. CAPUCHINO PECHO BLANCO (Sporophila palustris)

    ESPECIES VULNERABLES                                                                                                       arriba

  1. INAMBÚ ENANO (Taoniscus nanus)

  2. PINGÛINO PENACHO AMARILLO (Eudyptes chrysocome)

  3. PINGÛINO FRENTE DORADA (Eudyptes chrysolophus)

  4. PINGÛINO PICO GRUESO (Eudyptes pachyrhynchus)

  5. PINGÛINO DE SNARES (Eudyptes robustus)

  6. PINGÛINO CARA BLANCA (Eudyptes schlegeli)

  7. ALBATROS ERRANTE (Diomedea exulans)

  8. ALBATROS REAL (Diomedea epomophora)

  9. ALBATROS CABEZA GRIS (Thalassarche chrysostoma)

  10. PETREL GIGANTE COMUN (Macronectes giganteus)

  11. PETREL CABEZA PARDA (Pterodroma incerta)

  12. PETREL BARBA BLANCA (Procellaria aequinoctialis)

  13. PARINA GRANDE (Phoenicoparrus andinus) o (Phoenicopterus andinus)

  14. GALLINETA CHICA (Rallus antarcticus)

  15. BURRITO NEGRUZCO (Porzana spiloptera)

  16. GAVIOTA CANGREJERA (Larus atlanticus)

  17. GUACAMAYO VERDE (Ara militaris)

  18. CHARAO (Amazona pretei)

  19. LORO VINOSO (Amazona vinacea)

  20. CARPINTERO CARA CANELA (Dryocopus galeatus)

  21. BATARÁ PECHO NEGRO (Biatas nogropectus)

  22. PAJARO CAMPANA (Procnias nudicollis)

  23. BAILARÍN CASTAÑO (Piprites pileatus)

  24. TACHURI COLUDO (Culicivora caudacuta)

  25. MOSQUETA OREJA NEGRA (Phylloscartes paulistus)

  26. PICOCHATO CHICO (Platyrinchus leucoryphus)

  27. MONJITA DOMINICANA (Xolmis dominicana) o (Heteroxolmis dominicana)

  28. GAUCHO ANDINO (Agriornis andicola)

  29. YETAPÁ CHICO (Alectrurus tricolor)

  30. YETAPÁ DE COLLAR (Alectrurus risora)

  31. CACHIRLA DORADA( Anthus natterei)

  32. MIRLO DE AGUA (Cinclus schulzi)

  33. CACHILO DE ANTIFAZ (Coryphaspiza melanotis)

  34. MONTERITA SERRANA (Poospiza baeri)

  35. CORBATITA OLIVÁCEO ((Sporophila frontalis)

  36. CORBATITA PICUDO (Sporophila falcirostris)

  37. CAPUCHINO CORONA GRIS (Sporophila cinnamomea)

  38. TORDO AMARILLO (Xanthopsar flavus)

  39. LOICA PAMPEANA (Sturnnella defilippii)

ESPECIES CASI AMENAZADAS                                                                                                    arriba

  1. ÑANDU  (Rhea americana)

  2. CHOIQUE (Rhea pennata)

  3. MACUCO (Tinamus solitarius)

  4. PINGÛINO DE VINCHA (Pygoscelis papua)

  5. PINGÛINO PATAGONICO (Spheniscus magellanicus)

  6. MACA TOBIANO (Podiceps gallardoi)

  7. ALBATROS MANTO CLARO (Phoebetria palpebrata)

  8. PETREL GIGANTE OSCURO (Macronectes halli)

  9. PETREL CENICIENTO (Procellaria cinerea)

  10. GUANAY (Phalacrocorax bougainvilli)

  11. CORMORAN GRIS (Phalacrocorax gaimardi)

  12. FLAMENCO AUSTRAL (Phoenicopterus chilensis)

  13. PARINA CHICA (Phoenicoparrus jamesi)

  14. GANSO DE MONTE (Neochen jubata)

  15. QUETRO CABEZA BLANCA (Tachyeres leucocephalus)

  16. PATO DE ANTEOJOS (Anas specularis)

  17. CONDOR ANDINO (Vultur gryphus)

  18. AGUILA SOLITARIA (Harpyhaliaetus solitarius)

  19. AGUILUCHO COLA ROJIZA (Buteo ventralis)

  20. AGUILA MONERA (Morphnus guianensis)

  21. HARPIA (Harpia harpyja)

  22. AGUILA POMA (Oroaetus isidori)

  23. MATAMICO GRANDE (Phalcoboenus australis)

  24. BURRITO CUYANO (Laterallus jamaicensis)

  25. GALLARETA CORNUDA (Fulica cornuta)

  26. CHORLITO CENICIENTO (Pluvianellus socialis)

  27. CHORLITO DE VINCHA (Phegornis mitchellii)

  28. BECASINA GRANDE (Gallinago stricklandii)

  29. PLAYERITO CANELA (Tryngites subruficollis)

  30. MARACANA LOMO ROJO (Primolius maracana)

  31. LORO CICA (Trichlaria malachitacea)

  32. LECHUZA LISTADA (Strix hylophila)

  33. ATAJACAMINOS ALA NEGRA (Eleothreptus anomalus)

  34. VENCEJO PARDO (Cypseloides rothschildi)

  35. PICAFLOR ANDINO CASTAÑO (Oreotrochilus adela)

  36. ARASARí BANANA (Baillonius bailloni)

  37. CARPINTERITO OCRÁCEO (Picumnus nebulosus)

  38. CARPINTERO DORADO VERDOSO (Piculus aurulentus)

  39. CARPINTERO NEGRO (Dryocopus schulzi)

  40. COLUDITO OCRÁCEO (Leptasthenura yanacensis)

  41. COLUDITO DE LOS PINOS (Leptasthenura setaria)

  42. CANASTERO QUEBRADEÑO (Asthenes heterura)

  43. TACUARERO (Clibanornis dendrocolaptoides)

  44. ESPARTILLERO ENANO (Spartonoica maluroides)

  45. PAJONALERA PICO RECTO (Limnoctites rectirostris)

  46. TICO-TICO CEJA BLANCA (Anabacerthia amaurotis)

  47. CHOCA ESTRIADA (Dysthamnus stictothorax)

  48. GALLITO OVERO (Psilorhamphus guttatus)

  49. TESORITO (Phibalura flavirostris)

  50. TACHURI CANELA (Polystictus pectoralis)

  51. DORADITO PARDO (Pseudocolopteryx dinellianus)

  52. MOSQUETA MEDIA LUNA (Phylloscartes eximius)

  53. MOSQUETA CARA CANELA (Phylloscartes sylviolus)

  54. MONJITA SALINERA (Neoxolmis salinarum)

  55. TACUARITA BLANCA (Polioptila lactea)

  56. AFRECHERO CANELA (Charitospiza eucosma)

  57. CAPUCHINO GARGANTA CAFE (Sporophila ruficollis)

  58. CAPUCHINO CASTAÑO (Sporophila hypochroma)

  59. REINAMORA ENANA (Amaurospiza moesta)

  60. PEPITERO COLORADO (Saltador rufiventris)

  61. SAÍ GRANDE (Oreomanes fraseri)

  62. TANGARÁ PICUDO (Euphonia chalybea)

  63. URRACA AZUL (Cyanocorax caeruleus)


    ESPECIES EN CITES                                                                                                               arriba

       Los Apéndices I, II y III son listas de especies con grado de vulnerabilidad creciente. Las incluidas en el Apendice I se encuentran en serio riesgo de extinción, las del Apéndice II podrían estarlo si no se controla estrictamente su comercio y se promueven medidas de protección de su hábitat. El Apéndice III incluye especies por solicitud de algún País miembro que ha reglamentado el comercio de esa especie y necesita de la colaboración de los demás Países.

    APENDICE I                                                                                                                                                                           arriba

  1. CHOIQUE (Pterocnemia pennata) ó (Rhea pennata) 

  2. MACUCO (Tinamus solitarius)

  3. YABIRÚ (Jabiru mycteria)

  4. CONDOR ANDINO (Vultur gryphus)

  5. HARPÍA (Harpia harpyja)

  6. HALCON PEREGRINO (Falco peregrinus)

  7. YACUTINGA (Aburria jacutinga) o (Pipile jacutinga)

  8. GUACAMAYO AZUL (Anodorhynchus glaucus)

  9. GUACAMAYO VERDE (Ara militaris)

  10. GUACAMAYO CANINDÉ (Ara ararauna)  Especie de presencia dudosa

  11. MARACANA LOMO ROJO (Ara maracana)

  12. CATITA CABEZA ROJA (Pionopsitta pileata)

  13. LORO VINOSO (Amazona vinacea)

  14. CHARAO (Amazona pretei)

  15. LORO ALISERO (Amazona tucumana)


      APENDICE II                                                                                                                                arriba

  1 - ÑANDU (Rhea americana)
  2 - FLAMENCO AUSTRAL (Phoenicopterus chilensis)
  3 - PARINA GRANDE (Phoenicoparrus andinus) o (Phoenicopterus andinus)
  4 - PARINA CHICA (Phoenicoparrus jamesi)
  5 - PATO CRESTUDO (Sarkidiornis melanotos)
  6 - COSCOROBA (Coscoroba coscoroba)
  7 - CISNE CUELLO NEGRO (Cygnus melancoryphus)
  8 - JOTE CABEZA COLORADA (Cathartes aura)
  9 - JOTE CABEZA NEGRA (Coragyps atratus)
10 - JOTE CABEZA AMARILLA (Cathartes burrovianus)
11 - ÁGUILA MORA (Geranoaetus melanoleucus)
12 - ÁGUILA VIUDA (Spizastur melanoleucus)
13 - AGUILUCHO BLANCO (Leucopternis polionota)
14 - MILANO TIJERETA (Elanoides forficatus)
15 - MILANO BLANCO (Elanus leucurus)
16 - MILANO BOREAL (Ictinia mississippiensis)
17 - MILANO PLOMIZO (Ictinia plumbea)
18 - ÁGUILA NEGRA (Buteogallus urubitinga)
19 - GAVILAN MIXTO (Parabuteo unicinctus)
20 - CARACOLERO (Rosthramus sociabilis)
21 - MILANO PICO GARFIO (Chondrohierax uncinatus)
22 - MILANO CABEZA GRIS (Leptodon cayanensis)
23 - GAVILAN CENICIENTO (Circus cinereus)
23 - AGUILUCHO GRIS (Asturina nitida) ó (Buteo nitida)
25 - ESPARVERO GRANDE (Accipiter poliogaster)
26 - ESPARVERO COMÚN (Accipiter striatus) ó (Accipiter erythronemius)
27 - ESPARVERO CHICO (Accipiter superciliosus)
28 - MILANO CHICO (Gampsonyx swainsonii)
29 - MILANO DE CORBATA (Harpagus diodon)
30 - TAGUATÓ COMÚN (Buteo magnirostris)
31 - TAGUATÓ NEGRO (Buteo leocorrhours)
32 - AGUILUCHO ALAS LARGAS (Buteo albicaudatus)
33 - AGUILUCHO LANGOSTERO (Buteo swainsoni)
34 - AGUILUCHO COMÚN (Buteo polyosoma)
35 - AGUILUCHO PUNEÑO (Buteo poecilochrous)
36 - AGUILUCHO COLA ROJIZA (Buteo ventralis)
37 - AGUILUCHO ANDINO (Buteo albigula)
38 - AGUILUCHO COLA CORTA (Buteo brachyurus)
39 - GAVILAN PATAS LARGAS (Geranospiza caerulescens)
40 - AGUILUCHO PAMPA (Busarellus nigricollis)
41 - AGUILUCHO COLORADO (Heterospizias meridionalis) ó (Buteogallus meridionalis)
42 - AGUILA PESCADORA (Pandion haliaetus)
43 - AGUILA CORONADA (Harpyhaliaetus coronatus)
44 - ÁGUILA SOLITARIA (Harpyhaliaetus solitarius)
45 - ÁGUILA CRESTUDA REAL (Spizaetus ornatus)
46 - ÁGUILA MONERA (Morphnus guianensis)
47 - ÁGUILA POMA (Oroaetus isidori)
48 - MATAMICO ANDINO (Polyborus megalopterus)
49 - MATAMICO BLANCO (Polyborus albogularis)
50 - MATAMICO GRANDE (Polyborus australis)
51 - CARANCHO (Polyborus plancus) ó (Caracara plancus)
52 - CHIMANGO (Milvago chimango)
53 - CHIMACHIMA (Milvago chimachima)
54 - HALCÓN MONTÉS GRANDE (Micrastur semitorquatus)
55 - HALCÓN MONTÉS CHICO (Micrastur ruficollis)
56 - GUAICURÚ (Herpetotheres cachinnans)
57 - HALCONCITO GRIS (Spiziapteryx circumcinctus)
58 - HALCON PLOMIZO (Falco femoralis)
59 - HALCÓN NEGRO GRANDE (Falco deiroleucus)
60 - HALCÓN NEGRO CHICO (Falco rufigularis)
61 - HALCONCITO COLORADO (Falco sparverius)
62 - GUACAMAYO ROJO (Ara chloropterus)
63 - CALANCATE CARA ROJA (Aratinga mitrata)
64 - CALANCATE COMÚN (Aratinga acuticaudata)
65 - CALANCATE ALA ROJA (Aratinga leucophthalma)
66 - LORO BARRANQUERO (Cyanoliseus patagonus)
67 - CALANCATE FRENTE DORADA (Aratinga aurea)
68 - ÑANDAY (Nandayus nenday) o (Aratinga nenday)
69 - CACHAÑA (Enicognathus ferrugineus)
70 - COTORRA (Myiopsitta monachus)
71 - CHIRIPIPÉ CABEZA PARDA (Pyrrhura molinae)
72 - CHIRIPIPÉ CABEZA VERDE (Pyrrhura frontalis)
73 - CATITA SERRANA GRANDE (Bolborhynchus aymara)
74 - CATITA SERRANA CHICA (Bolborhynchus aurifrons)
75 - CATITA ENANA (Forpus xanthopterygius)
76 - CATITA CHIRIRÍ (Brotogeris versicolorus)
77 - LORO MAITACA (Pionus maximiliani)
78 - LORO HABLADOR (Amazona aestiva)  
79 - LECHUZA DE CAMPANARIO (Tyto alba)
80 - ÑACURUTU (Bubo virginianus)
81 - LECHUZÓN OREJUDO (Asio clamator)
82 - LECHUZA NEGRA (Ciccaba huhula)
83 - LECHUZA ESTRIADA (Ciccaba virgata)
84 - LECHUCITA CANELA (Aegolius harrisii)
85 - LECHUCITA VIZCACHERA (Athene cunicularia)
86 - ALILICUCU COMÚN (Otus choliba)
87 - ALILICUCU GRANDE (Otus atricapillus)
88 - CABURÉ GRANDE (Glaucidium nanum)
89 - CABURÉ CHICO (Glaucidium brasilianum)
90 - LECHUZÓN MOCHO CHICO (Pulsatrix koeniswaldiana)
91 - LECHUZA LISTADA (Strix hylophila)
92 - LECHUZA BATARAZ (Strix rufipens)
93 - LECHUZÓN NEGRUZCO (Asio stygius)
94 - LECHUZÓN DE CAMPO (Asio flammeus)
95 - ERMITAÑO ESCAMADO (Phaetornis eurynome)
96 - ERMITAÑO CANELA (Phaetornis pretrei)
97 - PICAFLOR COMETA (Sappho sparganura)
98 - PICAFLOR VIENTRE NEGRO (Anthracothorax nigricollis)
99 - PICAFLOR ANDINO (Oreotrochilus leucopleurus)
100 - PICAFLOR PUNEÑO (Oreotrochilus estella)
101 - PICAFLOR DE BARBIJO (Heliomaster furcifer)
102 - PICAFLOR ESCAMADO (Heliomaster squamosus)  Especie erróneamente citada
103 - COLIBRÍ GRANDE (Colibri coruscans)
104 - COLIBRÍ MEDIANO (Colibri serrirostris)
105 - COLIBRÍ CHICO (Colibri thalassinus)
106 - PICAFLOR NEGRO (Melanotrochilus fuscus)
107 - PICAFLOR GARGANTA BLANCA (Leucochloris albicollis)
108 - PICAFLOR VIENTRE BLANCO (Amazilia chionogaster)
109 - PICAFLOR ZAFIRO (Thalurania furcata)
110 - PICAFLOR CORONA VIOLÁCEA (Thalurania glaucopis)
111 - PICAFLOR RUBÍ (Sephanoides galeritus)
112 - PICAFLOR FRENTE AZUL (Eriocnemis glaucopoides)
113 - PICAFLOR YUNGUEÑO (Adelomyia melonogenys)
114 - PICAFLOR COPETÓN (Stephanoxis lalandi)
115 - PICAFLOR COMÚN (Chlorostilbun aureoventris)
116 - PICAFLOR BRONCEADO (Hylocharis chrysura)
117 - PICAFLOR COLA CASTAÑA (Hylocharis sapphirina)
118 - PICAFLOR LAZULITA (Hylocharis cyanus)   Especie de presencia dudosa
119 - PICAFLOR DE ANTIFAZ (Polytmus guainumbi)
120 - PICAFLOR ESMERALDA (Amazilia versicolor)
121 - COQUETA VERDE (Lophornis chalybea)
122 - PICAFLOR AMATISTA (Calliphlox amethystina)
123 - PICAFLOR ENANO (Microstilbon burmeisteri)
124 - PICAFLOR GIGANTE (Patagona gigas)
125 - TUCÁN GRANDE (Ramphastos toco)
126 - CARDENAL COMÚN (Paroaria coronata)
127 - CARDENILLA (Paroaria capitata)
128 - CARDENAL AMARILLO (Gubernatrix cristata)

    APENDICE III                                                                                                                                arriba

  1. JOTE REAL (Sarcoramphus papa)  

  2. ARASARÍ CHICO (Selenidera maculirostris)

  3. ARASARÍ BANANA (Baillonius bailloni)

  4. ARASARÍ FAJADO (Pteroglossus castanotis)

  5. TUCÁN PICO VERDE (Ramphastos dicolorus)


    ESPECIES ENDÉMICAS                                                                                                               arriba

1- CORMORÁN GEÓRGICO (Phalacrocorax georgianus)
2- QUETRO MALVINERO (Tachyeres brachypterus)
3- QUETRO CABEZA BLANCA (Tachyeres leucocephalus)
4- PALOMITA OJO DESNUDO (Metiopellia morenoi)
5- BANDURRITA ANDINA (Upucerthia validirostris)
6- REMOLINERA SERRANA (Cinclodes comechingonus)
7- CANASTERO CASTAÑO (Asthenes steinbachi)
8- CANASTERO PATAGÓNICO (Asthenes patagonica)
9- CACHOLOTE PARDO (Pseudoseisura gutturalis)
10- GALLITO ARENA (Taledromas fuscus)
11- MONJITA CASTAÑA (Neoxolmis rubetra)
12-
MONJITA SALINERA (Neoxolmis salinarum)
13- RATONA MALVINERA (Troglodytes cobbi)
14- CACHIRLA GRANDE (Anthus antarcticus)
15- CERQUERO AMARILLO (Atlapetes citrinellus)
16- YAL CARBONERO (Phrygilus carbonarius)